بیشتر سایتها در زمان ثبتنام یا زمانی که فعالیت مشکوکی از سوی او صورت میگیرد از کاربر میخواهند تا به یک پرسش امنیتی جواب دهد یا کلماتی را که در عکس میبیند تایپ کند این معمولا به این خاطر است که سیستم مطمئن شود این اقدامات از طریق یک انسان در حال انجام است و پای یک ربات نرمافزاری در کار نیست، به این سوال یا متن داخل تصویر کپچا میگویند.
اما فیسبوک به صورت آزمایشی استفاده از کپچایی را آغاز کرده است که تا به حال معمول نبوده است. Facebook به جای استفاده از سوالاتی که از قبل جواب دادهاید یا استفاده از کدهای تصویری معمول که متن داخل تصویر را تایپ میکردید از شما میخواهد تا عکسی را که نشانتان میدهد و از دوستان فیسبوکیتان است شناسایی کنید!
عدهای این کار فیسبوک را جالب و ایدهی خلاقانهای توصیف کردهاند اما از نظر پنهان نماند که در صورت خارج شدن این کپچا از حالت آزمایش و فراگیر شدن آن دو مشکل اساسی در انتظار کاربران خواهد بود:
1- من شخصا در فیسبوک اکثر کسانی که به لیست دوستانم اضافه کردهام دوستان دنیای واقعی هستند. اما بسیاری از افراد هستند که از فیسبوک به عنوان سایت دوستیابی استفاده کرده و افراد ناشناس زیادی را به دوستانشان اضافه کردهاند، حال سوال اینجاست که آیا تطبیق عکس و نام این دوستان نه چندان آشنای اضافه شده برای کاربران ممکن خواهد بود؟
2- مشکل دوم اما مشکل وسیعتری است که گریبانگیر عده بیشتری خواهد شد. شخصا تعدادی از دوستان فیسبوکیم هستند که به جای عکس خودشان عکس پروفایلشان را عکس افراد مشهور, ستاههای سینما یا خوانندگان و نویسندگان بزرگ قرار دادهاند حال چگونه شناسایی این افراد با عکسی که مربوط به خودشان نیست در آزمون کپچای فیسبوک قابل انجام است؟
مسلما این کار مشکلات و نارساییهای دیگری نیز دارد که در این فرصت کوتاه به ذهن من نیامده است. به گمان شما این ایدهی جدید فیسبوک اصلا به صورت وسیع و همه گیر عملی خواهد بود؟ شما چه مشکلات دیگری را برای این ایده میتوانید بیان کنید؟
مشکل دیگه ای که فکر میکنم داشته باشه عکسهایی که توش تگ شده باشیم اون عکسها گاهی اوقات نوشته هستند یا عکسهایی هست که مثلا یه نفر از خودش عکس انداخته بعد 60 نفرو تگ کرده! اونو دیگه قطعا نمیشه فهمید!
ایده خیلی جالبییه اما همونطور که در این پست هم اشاره شد مشکلات خودشو داره. درمورد اشکال اول ذکر شده این امکان هست که فیسبوک دوستان نزدیک و کسانیرو که بیشتر در تعامل با یوزر هستند رو انتخاب کنه. اما مشکله دوم به قوت خودش باقیه.
دو نکتهٔ دیگه قابل بحثه. اول اینکه احتمالا همانند capcha در این سیستم هم میشه با زدن دکمهٔ refresh درخواست عکس جدید از یکی دیگه از دوستان حاضر در لیست رو داشت. و چون یک انتخاب درست برای فیسبوک کافیه، بنظر میاد عملی باشه.
اما نکتهٔ مهمتر اینکه در شکل بالا یوزر ظاهرا ملزم به انتخاب یکی از گزینه هاست. و یک ماشین میتونه با احتمال قابل توجهی گزینهٔ درست رو به تصادف انتخاب کنه. این موضوع خصوصیت اصلی capcha رو زیر سوال میبره. حتی در صورت وجود 10 گزینه، احتمال یک دهم برای یک انتخاب تصادفی وجود داره که این مقدار در مورد موضوعات امنیتی عدد خیلی بزرگیه.
من که یه بار خواستم از تست پسورد ریستش رد شم، 7 تا سوال ازم پرسید. به همت دوستان خوب، 5 تاشو غلط جواب دادم. حدث بزنید چرا؟ چون ملت عکس یه نیمکت توی خیابون، یا یه سیب، یا قاشق یا هرچیز دیگه گذاشتن روی پروفایلشون، شونصد نفرم تگ کردن. بعدم که شاکی میشیم چرا این همه چرتو پرت تگ می کنین میگن خوب Notify رو بردار! اینجور مردمی داریم ما توی فیس بوک.